Japon bilim insanları, kan grubu eşleştirmesi gerektirmeyen ve oda sıcaklığında iki yıl boyunca saklanabilen “hemoglobin vezikülleri” (HbV) teknolojisini duyurdu. Acil müdahalelerde devrim yaratması beklenen bu yapay kanın, 2030 yılına kadar yaygın kullanıma sunulması hedefleniyor.
Sağlık sistemlerinde kan bağışçısı sayısının azalması ve lojistik zorluklar devam ederken, Japonya’da yürütülen yapay kan çalışmaları umut verici sonuçlar ortaya koyuyor. Nara Tıp Üniversitesi ve Chuo Üniversitesi gibi köklü kurumların liderlik ettiği bu projeler, afet bölgelerinden savaş alanlarına kadar pek çok kritik noktada hayat kurtarmayı amaçlıyor.
HEMOGLOBİN VEZİKÜLLERİ (HBV) TEKNOLOJİSİ NEDİR?
Prof. Dr. Hiromi Sakai liderliğinde geliştirilen bu sistem, kırmızı kan hücrelerinin oksijen taşıma işlevini taklit eden özel mikro kapsüllere dayanmaktadır:
Üretim Kaynağı: Kapsüller, süresi dolmuş bağışçı kanlarından elde edilen saflaştırılmış hemoglobini barındırmaktadır.
İşlev: “Hemoglobin vezikülleri” adı verilen bu yapılar, vücutta oksijen taşınmasını sağlayarak kırmızı kan hücrelerinin görevini üstlenmektedir.
Klinik Süreç: Japonya’da devam eden klinik çalışmalarda sağlıklı gönüllülere 100 ila 400 mililitre arasında dozlar uygulanarak güvenliği izlenmektedir.
YAPAY KANIN SAĞLADIĞI AVANTAJLAR
Geliştirilen yapay kan, mevcut kan ürünlerinin karşılaştığı temel kısıtlamaları ortadan kaldırmayı hedefliyor:
Evrensel Uyum: Tüm kan gruplarıyla uyumlu olması sayesinde, acil durumlarda kan grubu eşleştirmesi beklenmeden transfüzyon yapılabilmesine imkân tanımaktadır.
Uzun Raf Ömrü: Oda sıcaklığında iki yıla kadar saklanabilmesi, soğuk zincir gereksinimini azaltarak büyük bir lojistik avantaj sunmaktadır.
Kritik Alanlarda Kullanım: Bu özellikler, ürünün afet bölgeleri ve savaş alanları gibi zorlu şartlarda hızlı müdahale imkânı sunmasını sağlamaktadır.
ALTERNATİF ÇALIŞMALAR VE HAYVAN DENEYLERİ
Chuo Üniversitesi’nden Prof. Dr. Teruyuki Komatsu da benzer bir teknoloji üzerinde çalışmaktadır:
Yöntem: Komatsu’nun ekibi, hemoglobini albümin proteinleriyle kaplayarak alternatif bir yapay kan geliştirmiştir.
Olumlu Veriler: Hayvanlar üzerinde yapılan testlerde; kan basıncının dengelenmesi ve iç kanamaların kontrol altına alınması konusunda başarılı sonuçlar elde edilmiştir.
Editör: Dilara Keskin
