Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatında yer alan özel düzenlemeler, belirli bir engel oranına sahip çalışanlar için “yaş bekleme” dönemini sona erdiriyor. Standart emeklilikte 58-60 yaş sınırına takılan milyonlarca vatandaşın aksine; %40 ve üzeri engel raporu olanlar, sadece prim ve sigortalılık süresini tamamlayarak emekli olabiliyor. İşte 3600 ve 4400 gün formülleriyle erken emekliliğin tüm detayları…
Çalışma hayatı devam ederken sağlık kaybı yaşayan veya engellilik durumu bulunan sigortalılar için Türk sosyal güvenlik sistemi “yaş şartı aranmayan” özel bir kapı aralıyor. Bu sistem, normal çalışanlara göre iş gücü kaybı yaşayan bireylerin daha erken yaşlandığı kabulüne dayanıyor. İşte adım adım yaş şartsız emeklilik rehberi:
3600 GÜN KURALI: KİMLER 15 YILDA EMEKLİ OLABİLİR?
Birinci derece engelli (çalışma gücü kaybı %80 ve üzeri) olarak kabul edilen sigortalılar için en avantajlı emeklilik modeli uygulanıyor.
Şartlar: 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim günü.
- Bu iki şartı sağlayanlar, yaşları kaç olursa olsun başvuru yaptıkları anda emeklilik hakkı kazanıyor.
4400 GÜN ŞARTI: %40-59 ENGEL ORANI OLANLAR DİKKAT!
Üçüncü derece engelli sınıfına giren (%40 ile %59 arası engel oranı) sigortalılar için ise kademeli bir sistem mevcut.
Şartlar: 20 yıl sigortalılık süresi ve minimum 4400 prim günü.
- Normalde 60 yaşını beklemek zorunda kalan bir çalışan, bu prim ve süre şartını doldurduğu anda yaş şartına takılmadan maaş almaya başlayabiliyor.
MALULEN EMEKLİLİKLE KARIŞTIRMAYIN!
Uzmanlar, bu sistemin “malulen emeklilik” ile sık sık karıştırıldığına dikkat çekiyor. Aradaki temel farklar şunlar:
Malulen Emeklilik: En az %60 iş gücü kaybı ve 1800 prim günü şartı aranır.
Engelli Erken Emekliliği: Vergi indirimi veya engel oranına dayanır; yaş şartı yoktur ancak prim gün sayısı (3600-4400 gibi) daha yüksektir.
SSK (4A) VE BAĞ-KUR (4B) İÇİN FARKLI SÜREÇLER
Emeklilik yolunda izlenecek prosedür, sigorta koluna göre değişiklik gösteriyor:
SSK’lılar (4A): Mutlaka “Vergi İndirim Belgesi” almalıdır. Sağlık kurulu raporunun Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından onaylanması şarttır.
Bağ-Kur’lular (4B): Vergi indirimi şartı aranmaz. SGK üzerinden sevk edilerek alınan güncel sağlık raporu yeterli olur. Prim gün sayısı engel oranına göre kademeli hesaplanır.
KIDEM TAZMİNATI HAKKI SAKLI KALIYOR
Bu kapsamda emekli olan çalışanlar, sadece maaş hakkı kazanmakla kalmıyor; yasal çalışma süresini doldurdukları için işten ayrılırken kıdem tazminatlarını da işverenlerinden talep edebiliyorlar.
Editör: Dilara Keskin
